Opłaty za odpady komunalne w Gminie Kwilcz oraz prace nad nowym Regulaminem utrzymania czystości i porządku
Aktualizacja 16 kwietnia 2025 r.
[Dodano: 20 marca 2025 r.]
Obowiązująca dziś metoda ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenie stawi takiej opłaty wynika z Uchwały Rady Gminy Kwilcz z dnia 2 lipca 2024 r.
Radni podczas wspólnego posiedzenia komisji stałych przyjęli propozycję zaktualizowanego Regulaminu utrzymania czystości i porządku, który jest teraz poddany dalszemu opiniowaniu przez organy współpracujące.
Ogłoszono przetarg na odbiór odpadów, który... Unieważniono. Powód? Brak ponad 1,7 mln złotych w budżecie gminy.
Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) w Kwilczu zlokalizowany jest na terenie oczyszczali ścieków w Kwilczu
-
Opłata za odpady komunalne wynika z uchwały Rady Gminy Kwilcz z 2 lipca 2024 r., podętej na podstawie przedłożonego przez Wójta Gminy Kwilcz wyliczenia, w różnych wariantach, które po omówieniu zostało zatwierdzone przez Radę, w obowiązującej dziś stawce.
-
Zaraz po tej decyzji samorządowcy dyskutowali o potrzebie zmiany Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Kwilcz, którego zapisy będą mieć wpływ na kolejne wydatki związane z gospodarką odpadową oraz zakres prowadzonych usług.
-
Analiza 2024 r. wskazuje wciąż deficyt -127.618,46 zł w związku z odbiorem odpadów, nawet po podwyżce. Problemów jest kilka, w tym m.in. fakt nie uiszczania opłat przez część mieszkańców, co powoduje braki w budżecie po stronie dochodowej. Nie wszyscy należycie płacą, ale skutki odczuwają już wszyscy mieszkańcy.
-
Jeszcze w marcu radni podczas wspólnego posiedzenia komisji stałych Rady Gminy Kwilcz 25 marca 2025 r. omówili nową propozycję regulaminu. Projekt regulaminu został przekazany do zaopiniowana przez organy współpracujące.
-
Galopujące tempo wzrostu kosztów za odbiór odpadów. Po postępowaniu przetargowym realizowanym w marcu/kwietniu 2025 r. w budżecie gminy zabezpieczone jest 2,3 mln złotych, ale najtańsza oferta opiewa na kwotę ponad 4 mln zł!
Można powiedzieć, że po sprawie wniosku inwestora o rozpoczęciu procedury zmierzającej do budowy fermy drobiu w Kwilczu, temat podwyżki opłaty za odpady był kolejnym z trudniejszych wyzwań dla radnych w nowej kadencji samorządowej, kilka tygodniu po objęciu mandatów radnych. Pozwolę sobie przedstawić kilka faktów, które zostały Radzie przedstawione w czerwcu i w lipcu 2024 r. przed podjęciem decyzji w sprawie podwyżki opłat.
Stawka opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie gminy Kwilcz do lipca 2024 r. dla zamieszkałych nieruchomości wynosiła 29,00 zł miesięcznie za jedną osobę (zamieszkującą daną nieruchomość). Po zmianie obecna stawka opłaty wynosi 34,00 zł. Wójt zaproponował 32,00 zł, jednak w dyskusji radnych większość Rady zdecydowała o uchwaleniu stawki w wysokości 34,00 zł. Rada nie była jednomyślna w tej sprawie.
Dlaczego taka różnica?
Na grafice przedstawiono wyliczenia, podsumowanie minionych lat i kosztów ponoszonych za gospodarkę odpadową oraz analizę okresu styczeń-czerwiec 2024 r.
Jaki jest podstawowy wniosek?
Do 2022 roku w gminie Kwilcz bilans gospodarki odpadowej był dodatni, to znaczy, że przy sukcesywnym zwiększaniu (o kilka złotych) stawki opłaty, corocznie, system ten był rentowny. W 2023 roku bilans gospodarki odpadowej wynosił już ponad -139 tys. zł. Zabrakło pieniędzy na poniesienie kosztów gospodarowania odpadami. Oczywiście ten deficyt pokryto z budżetu gminy (spoza puli zebranej z uiszczanych opłat) - środki te mogły zostać przeznaczone wówczas na inwestycje, ale priorytet musiał zostać określony na nowo i zapłacono za utylizację odpadów.
Pan Wójt poinformował, że podniesienie opłaty do 32,00 zł spowoduje, że prognozowana tegoroczna "dziura budżetowa - opadowa" zostanie w jakimś stopniu zbilansowana, ale stawka 32,00 zł prawdopodobnie i tak nie pokryje całego kosztu gospodarki odpadowej. Po podniesieniu wysokości stawki prawdopodobnie na koniec roku zabraknie ok 200 tys. zł. W dyskusji radnych zaproponowano i rozważono podniesienie opłaty do 34,00 zł, tak, by jeszcze bardziej zmniejszyć deficyt, który powstanie na koniec 2024 roku.
Łączny koszt wywozu odpadów za pierwsze półrocze 2024 r. wynosił ponad 1 mln 108 tys. złotych. Średni koszt na miesiąc (pierwszego półrocza 2024 r.), to blisko 185 tys. złotych.
Biorąc pod uwagę fakty, że:
🔸 w pierwszym półroczu obowiązywała stawka 29,00 zł za osobę, a liczba osób zadeklarowanych wg tej stawki wynosiła 4292,
🔸 stawka obniżona (kompostowanie) wynosiła 26,00 zł, a liczba osób zadeklarowanych wg tej stawki wynosiła 1259,
to dochód z uiszczanych przez mieszkańców opłat w pierwszym półroczu 2024 r. wyniósł ponad 953 tys.
Jaki zatem wniosek?
🔎 Przychód z opłat: ponad 953 tys. odjąć koszty: 1 mln 108 tys. daje nam wynik:
ok. - 155 tys. złotych.
Tylko za pierwsze półrocze 2024 r.
A co z kompostownikami przydomowymi?
Projekt uchwały w lipcu 2024 r. podwyższającej opłatę podstawową do 34,00 zł spowodowałby także podwyższenie stawki obniżonej w związku z prowadzeniem kompostowników (dotychczas opłata w przypadku domostw prowadzących kompostowniki wynosiła 26,00 zł, a różnica wynosiła 3 zł mniej naliczane od przyjętej stawki podstawowej). Radni uznali, że żeby jeszcze bardziej zachęcić mieszkańców do zakładania kompostowników, a to spowoduje możliwość obniżenia stawki podstawowej. W ujęciu ogólnym zbiórki odpadów taka sytuacja spowoduje być może mniejszy wywóz odpadów biodegradowalnych. Radni zawnioskowali o przygotowanie projektu uchwały i dodatkowo omówili bezzwłocznie ten projekt uchwały. Dodatkowa uchwała spowodowała zmianę stawki obniżonej (za posiadanie kompostownika). Wartość stawki obniżonej z tytułu posiadania kompostownika została podwyższona, jednak tylko o 3 zł i wynosi obecnie 29 zł.
Zatem po zmianach, które weszły w życie od 1 września 2024 r.
stawka podstawowa za odpady wynosi 34,00 zł,
a stawka obniżona (za kompostowanie) 29,00 zł.
Problem z brakiem uiszczania opłat za odpady przez mieszkańców. Mniejszy wpływ do budżetu gminy = koszt rozłożony na wszystkich mieszkańców.
Radni oraz Wójt zwrócili uwagę na fakt, że w naszej gminie niestety nie wszyscy uiszczają opłaty za gospodarkę odpadową, co powoduje mniejsze wpływy do budżetu gminy i problemy finansowe. Oczywiście, sąsiednie samorządy być może mają inny poziom stawki podstawowej, ale pytanie jest takie: ile dodatkowo "dokładane" jest finansowo do całego systemu gospodarowania odpadami? Ile dokładają samorządy w sytuacj braku środków finansowych? Każda zmiana budżetowa i "dołożenie" do wydatków w tym zakresie powoduje rezygnację z innej inwestycji gminnej. Radni uznali, że należy zacząć przeprowadzać kontrole i zastanowić się nad zwiększeniem efektywności "ściągania" zobowiązań od mieszkańców, którzy zalegają z opłatami. Wójt podkreślił, że zgadza się z tym zdaniem, jednak należy w tym momencie też pamiętać o tym, że gmina zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawowymi ma obowiązek odbierać tak czy inaczej odpady z terenu gminy - bez względu na płynność uiszczania opłat.
Jakie konkretnie stawki opłat mają nasi samorządowi sąsiedzi?
Skorzystam z jednej z grafik, którą przygotował jedne z portali analizujących sytuację w samorządzie szamotulskim. Proszę zerknąć poniżej. To analiza stawek podstawowych za odbiór odpadów.
Podsumowano koszty odbioru odpadów w 2024 roku
Poprosiłem Wójta Gminy Kwilcz o przedstawienie radnym analizy kosztu odbioru odpadów komunalnych, w rozbiciu na poszczególne frakcje i odbiór w poszczególnych miesiącach, w całym 2024 roku. Poniżej przedstawiam podsumowanie roczne.
.png)
Gmina ponosi największe koszty za utylizację odpadów niesegregowanych. Aż 71,31% wszystkich zbieranych śmieci z terenu Gminy Kwilcz stanowią odpady niesegregowane. Należy przypomnieć, że dla gospodarstw domowych, gdzie nie odbywa się segregowanie odpadów, stawka opłaty wynosi 96,00 zł. Trzeba również zaznaczyć, że zgodnie z obowiązującymi przepisami mamy obowiązek selektywnego zbierania odpadów (segregowania).
Wielkogabaryty to najdroższa utylizowana frakcja odpadów komunalnych (w przeliczeniu na 1 tonę). Odpady te można dostarczyć do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK), który znajduje się na oczyszczalni ścieków w Kwilczu, nieopłatnie dla mieszkańców. To samorząd ponosi koszty utylizacji tego rodzaju odpadu i w ogóle funkcjonowania PSZOK-u. Koszty te (kilkadziesiąt tysięcy złotych) nie zostały wliczone do przedstawianych przeze mnie kalkulacji.
Od Nowego Roku weszły w życie nowe zasady selektywnej zbiórki odpadów komunalnych w zakresie tekstyliów i odzieży. W myśl nowych przepisów ubrania i wyroby tekstylne powinny być segregowane i te stanowiące odpady dostarczane do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK), zlokalizowanego przy ul. 1 Maja 1B w Kwilczu. Do PSZOK powinny trafiać: używana odzież, obuwie, paski, rękawiczki, czapki, koce, zasłony i firany, poszewki oraz ręczniki, które nie nadają się już do dalszego użytkowania, natomiast przedmioty w dobrym stanie mogą zostać przekazane organizacjom charytatywnym. Dzięki temu możliwe będzie lepsze wykorzystanie zasobów oraz ograniczenie ilości odpadów zmieszanych.
Pomijając wielkogabaryty, kolejną z frakcji najdroższych utylizowanych śmieci stanowią odpady biodegradowalne. Po wyłączeniu odpadów niesegregowanych, biorąc pod uwagę odpady, które jednak segregujemy, to właśnie biodegradowalna frakcja odpadów jest najdroższą w utylizacji.
A co z finansami, wpływem do budżetu po zmianach opłat i faktycznymi kosztami?
Analiza 2024 r. wskazuje na następujące skutki finansowe obowiązku odbioru odpadów komunalnych w gminie Kwilcz:
-
Plan dochodów (z uiszczanych opłat): 1.996.896,00 zł,
-
Dochody wykonane (czyli faktyczne wpłaty mieszkańców): 1.948.018,59 zł
-
Brak środków dochodowych, które powinny wpłynąć do budżetu gminy od mieszkańców: - 48.877,41 zł
Faktyczne poniesione przez samorząd koszty odbioru odpadów w 2024 r. to 2.075.637,05 zł
Zatem po ogólnym podsumowaniu
różnica pomiędzy uiszczonymi przez mieszkańców opłatami za odpady,
a faktycznie poniesionymi przez samorząd kosztami za odbiór odpadów w 2024 r.
wynosi: -127.618,46 zł.
Warto w tym miejscu dodać, że gdyby wszyscy mieszkańcy gminy uiścili w 2024 r. opłaty należnie naliczone,
to "deficyt śmieciowy" wynosiłby i tak - 78.741,05 zł. Mówimy tylko o odbiorze odpadów. Do całościowych kosztów należałoby jeszcze wliczyć koszty funkcjonowania PSZOK-u (koszty pracownicze i inne). Pamiętajmy również, że urząd gminy prowadzi działania mające na celu wyegzekwowanie uiszczania zaległych opłat - indywidualne postępowania administracyjne w tej sprawie trwają (i kosztują), a nie uiszczone opłaty z minionych lat powodują jeszcze większą "dziurę budżetową - odpadową".
I co dalej? O czym już dyskutowano?
Zaznaczyć należy, że jeszcze w połowie minionego 2024 roku, podczas wspólnego posiedzenia komisji stałych Rady Gminy Kwilcz, dopytywałem Wójta Gminy Kwilcz o możliwość zorganizowania gminnego kompostownika oraz biogazowni, które mogłyby być usytuowane nieopodal oczyszczalni ścieków w Kwilczu, do której modernizacji przymierza się nasz samorząd. Wniosków, które podjęły komisje stałe rady na wspólnym posiedzeniu dot. odpadów było kilka:
-
Wniosek o przedstawienie analizy kosztów ewentualnej budowy kompostownika gminnego lub biogazowni oraz przedstawienie rozwiązań alternatywnych zagospodarowania odpadów,
-
Wniosek o rozeznanie w jaki sposób można wydatkować środki pochodzące z opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (tzw. Fundusz Korkowy) na zorganizowanie profilaktyki antyalkoholowej połączonej z kampanią zachęcającą
do segregacji oraz zmniejszenia ilości odpadów, w tym szczególnie odpadów po produktach alkoholowych, -
Wniosek o przeanalizowanie możliwości zmiany regulaminu w sprawie zastosowania ulgi z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w związku z posiadaniem Karty Dużej Rodziny
-
Wniosek o przygotowanie kampanii informacyjnej dla mieszkańców Gminy na temat odpadów komunalnych.
Radni zawnioskowali (zgodnie z powyższym), by rozeznać, w jaki sposób można wydatkować środki pochodzące z opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (tzw. Fundusz Korkowy) na zorganizowanie profilaktyki antyalkoholowej połączonej z kampanią zachęcającą do segregacji oraz zmniejszenia ilości odpadów, w tym szczególnie odpadów po produktach alkoholowych, których na naszym terenie jest bardzo dużo. Część z przedmiotów, w których sprzedaje się alkohol jest niestety bezzwrotna
Kilka dni później, otrzymaliśmy od Wójta odpowiedź w sprawie możliwości wprowadzenia ulgi w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, posiadający Kartę Dużej Rodziny. W odpowiedzi porusza się rozstrzygnięcia sądów administracyjnych oraz regionalnych izb obrachunkowych w tej sprawie. Niestety samo posiadanie Karty Dużej Rodziny nie jest przesłaną do tego, by wprowadzić ulgi w tym zakresie. Pełna analiza i odpowiedź poniżej.
Ponadto na początku sierpnia 2024 r. do Wójta Gminy Kwilcz wpłynęła odpowiedź Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu na zadane pytania w sprawie sfinansowania kampanii informacyjnej dot. odpadów ze środków pochodzących w budżecie gminnym z tzw. "Funduszu Kapslowego" (opłaty za koncesje alkoholowe, z których wpływ może zostać przeznaczony tylko i wyłącznie na ten fundusz - a z niego finansowane są zadania przeciwdziałające alkoholizmowi). Dlaczego taki wniosek radnych? Odpady alkoholowe stanowią dużą ilość. Po raportach przedstawianych przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii wyraźnie widać, że spożywamy alkohol, i to nie w małych ilościach. Nie wszystkie opakowania po produktach alkoholowych można poddać recyklingowi, nie wszystkie można wymienić (zostawić) w sklepie. Zatem próbując połączyć potrzebę rozwiązania problemu kosztu odpadowego z kampanią informującą w przedmiocie spożywania nadmiernej ilości alkoholu, radni podjęli taki wniosek.
Jaka jest konkluzja z odpowiedzi Regionalnej Izby Obrachunkowej, sprawującej pieczę i kontrolę nad prawidłowością wydatkowania budżetów samorządowych?
(...) sfinansowanie kampanii informacyjnej zachęcającej do segregacji oraz zmniejszenia ilości odpadów (…) powinno zostać pokryte dochodami uzyskanymi z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (...) - RIO Poznań.
Radni zajęli się procedowaniem nowego Regulaminu utrzymania czystości i porządku, a później ponowną analizą stawek opłat za śmieci
We wtorek 25 marca 2025 r. odbyło się wspólne posiedzenie komisji stałych Rady Gminy Kwilcz, podczas którego radni omówili przedłożony przez Wójta projekt nowego Regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie Kwilcz. Zapisy tego regulaminu mają wpływ na późniejsze świadczone usługi, co przekłada się na wyliczenie kosztów oraz gospodarkę odpadową na terenie gminy.
Po omówieniu i zaopiniowany projektu regulaminu przez radnych, trafił on do opiniowania przez inne instytucje, zgodnie z przepisami prawa i wymaganiami. Następnie nowa wersja regulaminu trafi do Rady Gminy Kwilcz, na sesję, by rada podjęła ostateczną decyzję w tej sprawie.
A co ze stawką opłat? Czy w 2025 roku będzie zmieniana? To pytanie otwarte, pozostawione na ten moment bez rozstrzygnięcia. Rada otrzymała pod koniec marca 2025 r. szczegółowe sprawozdanie z wykonania budżetu za 2024 r. W trakcie opracowania jest pełen raport o stanie gminy Kwilcz za 2024 r., w którym zostaną szeroko omówione wszystkie aspekty funkcjonowania samorządu. Podczas posiedzeń została już poruszona kwestia bieżącej efektywności odbioru odpadów i kosztów ponoszonych z tego tytułu. Ale o tym za chwilę.
Radni podjęli wnioski i uchwalili zaktualizowany regulamin
Na wspólnym posiedzeniu komisji stałych Rady bardzo szeroko omówiono zagadnienia gospodarowania odpadami. Poruszono kilka problemów, w tym te wynikające z powyższej analizy finansowej, na które jak się okazuje nie zawsze można znaleźć rozwiązanie.
Radni podczas wspólnego posiedzenia komisji stałych Rady Gminy Kwilcz w dniu 25 marca 2025 r. przegłosowali:
1) wniosek o uzupełnienie projektu regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Kwilcz o zapisy:
⎯ „Z odpadami zawierającymi azbest należy postępować zgodnie z ustawą. Odbiorem odpadów zawierających azbest, czyli odpadów niebezpiecznych zajmują się firmy specjalistyczne posiadające stosowne zezwolenia.”,
⎯ „Zabrania się wprowadzania gnojowicy i gnojówki do sieci kanalizacji sanitarnych lub mieszania ze ściekami socjalno- bytowymi.”,
⎯ „Dla zapewnienia skutecznej ochrony urządzeń zaopatrzenia w wodę oraz ograniczenia uciążliwości w zabudowie blisko osiedlowej ustala się minimalne odległości składowania pryzm obornika, kiszonki i innych materiałów uciążliwych dla środowiska oraz kompostowników powyżej 10m3 w odległości od:
a) hydrantów przeciwpożarowych- 50m,
b) zasuw sieciowych- 50m,
c) sieci wodociągowych- 20m,
d) budynków mieszkalnych- 30m,
e) urządzeń wodnych- 50m,
f) wód powierzchniowych- 50m.”
2) wniosek o przedstawienie analizy kosztów ewentualnego montażu (budowy) czterech pojemników podziemnych (jako jednego z punktów) na odpady komunalne na terenie Gminy Kwilcz oraz kosztów związanych z dostosowaniem sprzętu do opróżniania tego typu pojemników na odpady,
3) wniosek o przedstawienie analizy kosztów ewentualnego wprowadzenia sposobu odbioru odpadów komunalnych na terenie Gminy Kwilcz z zastosowaniem systemu kodów kreskowych,
Podjęte wnioski przekazałem Panu Wójtowi 31 marca 2025 r.
Odpowiedź Wójta na wnioski radnych
Kilka dni później, 4 kwietnia 2025 r. do biura Rady wpłynęło pismo Pana Wójta z odpowiedzią udzieloną po przegłosowanych wnioskach, których treść wskazałem powyżej.
Przetarg na odbiór odpadów komunalnych w gminie
Pan Wójt podczas marcowych posiedzeń Rady przekazał, że gmina ogłosiła przetarg na odbiór odpadów komunalnych. W połowie kwietnia, w rozmowie z Panem Wójtem otrzymałem informację, że nastąpiło otwarcie złożonych ofert. Dwa podmioty funkcjonujące na lokalnym rynku zgłosiły swoje oferty.
Co się okazało po otwarciu ofert? Postępowanie przetargowe unieważniono. Dlaczego?
Przed otwarciem ofert Zamawiający (Gmina Kwilcz) opublikował informację o kwocie jaką zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia:
- dla części 1: 2 000 000,00 zł brutto,
dla części 2: 300 000,00 zł brutto.
Oferta przedstawiona przez ZOMS Sp. z o.o. opiewała na kwotę 4 329 457,00 zł.
Z kolei ZUO Celan City Sp. z o.o. z kolei przedstawiło ofertę na kwotę 4 082 060,24 zł.
W związku z powyższym, z uwagi na brak w budżecie gminy ponad 1 mln 780 tys zł.
uzasadnione było unieważnienie postępowania, na podstawie stosownych przepisów ustawowych.
Pan Wójt przekazał mi, że nie chciał podejmować innej decyzji.
Żeby zrekompensować braki w budżecie w wyliczonej wyżej wysokości stawka odbioru odpadów komunalnych musiałaby zostać podniesiona do poziomu co najmniej 41 zł.
Trzeba spróbować poszukać innego możliwego rozwiązania. Do sprawy samorząd zapewne wróci.
Ciąg dalszy nastąpi...